Chỉ vài tháng trước, Ấn Độ thiếu vaccine đến nỗi các chuyên gia máy tính phải phát triển phần mềm giúp mọi người tìm kiếm suất tiêm vaccine Covid-19, trong khi bộ trưởng y tế Harsh Vardhan liên tục hứng chịu những chỉ trích trên mạng xã hội.

Đầu tháng 7, ông Harsh Vardhan từ chức. Vị trí Bộ trưởng Y tế Ấn Độ được giao cho Mansukh Mandaviya, người đã liên hệ với các nhà sản xuất vaccine gần như mỗi ngày và cố gắng giải quyết vấn đề của họ kịp thời, theo các nguồn tin thân cận.

Nguồn cung vaccine của Ấn Độ sau đó lập tức được cải thiện.

Quan chức chính phủ cho biết họ tự tin rằng có thể tiêm chủng đầy đủ cho hầu hết người trưởng thành trước tháng 12 và thông báo bắt đầu nối lại xuất khẩu vaccine cho thế giới vào tháng 10.

an-do-SX-vaccine-AP-jpeg-5177-1632285546.jpg?w=680&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=eSFi3V9mQr7kCTPQn89bbg

Nhân viên Viện Huyết thanh Ấn Độ đóng gói vaccine Covishield tại nhà máy ở Pune, Ấn Độ hồi tháng 1. Ảnh: AP.

Ấn Độ hồi tháng 4 ngừng xuất khẩu và tặng vaccine cho thế giới để tăng tốc chiến dịch tiêm chủng trong nước, khi làn sóng Covid-19 thứ hai chạm đỉnh với hơn 400.000 ca nhiễm mỗi ngày. Số ca nhiễm mới hiện giảm xuống khoảng 30.000 ca mỗi ngày.

Quyết định nối lại xuất khẩu của Ấn Độ là một tín hiệu đáng mừng đối với Covax, khi chương trình chia sẻ vaccine toàn cầu đang gặp khó khăn về nguồn cung. Liên minh Vaccine Gavi, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), UNICEF và Liên minh Đổi mới Sáng tạo Sẵn sàng cho Dịch bệnh (CEPI) ngày 8/9 cho biết mục tiêu xuất khẩu 2 tỷ liều sẽ giảm 30% xuống còn 1,425 tỷ liều trong năm nay do nhiều yếu tố, gồm quyết định hạn chế xuất khẩu vaccine của Viện Huyết thanh Ấn Độ (SII), một trong những nhà cung cấp chính.

Trước khi ngừng xuất khẩu vào tháng 4, Ấn Độ đã cung cấp cho thế giới 66,4 triệu liều vaccine Covid-19, gồm hợp đồng thương mại, viện trợ không hoàn lại cho các nước và chuyển cho Covax.

"Điều này có thể mang tới tác động tích cực đối với an ninh y tế của Ấn Độ và toàn cầu", người phát ngôn của GAVI nói về thông báo nối lại xuất khẩu của Ấn Độ ngày 20/9. "Ưu tiên của chúng tôi bây giờ là làm việc với chính phủ và Viện Huyết thanh Ấn Độ để rõ hơn tác động của quyết định nối lại xuất khẩu đối với chương trình cung ứng vaccine của chúng tôi".

Sự thay đổi này chủ yếu nhờ vào SII, khi sản lượng vaccine AstraZeneca sản xuất ở đây vượt qua những ước tính lạc quan nhất của chính phủ. SII dự kiến cung cấp 200 triệu liều vaccine Covishield, phiên bản AstraZeneca của Ấn Độ, cho chính phủ trong tháng này, tăng khoảng 50 triệu liều so với tháng trước, theo nguồn tin giấu tên.

Chính phủ Ấn Độ hồi tháng 5 nói rằng sản lượng Covishield có thể đạt 750 triệu liều trong khoảng từ tháng 8 tới tháng 12. Trên thực tế, Ấn Độ có thể sản xuất tới hơn 900 triệu liều trong thời gian này, theo hai nguồn tin am hiểu vấn đề.

"Công ty đã thêm dây chuyền sản xuất mới, được phê duyệt nhanh chóng để chuyển đổi một dây chuyền sản xuất loại vaccine khác thành dây chuyền vaccine Covid-19", một nguồn tin nói.

SII hiện có 5 dây chuyền sản xuất Covishield, tăng từ 2 vào tháng 4, theo nguồn tin trên, với dự kiến sản lượng hàng tháng của SII có thể đạt 215 triệu liều.

Bộ Y tế Ấn Độ và SII hiện chưa trả lời yêu cầu bình luận về thông tin trên.

Bharat Biotech, nhà sản xuất Covaxin, vaccine nội địa đầu tiên của Ấn Độ, cho biết sản lượng hàng tháng của công ty này có thể tăng gần gấp ba, lên 100 triệu liều vào cuối năm nay.

SII đã nhận được tài trợ và hỗ trợ về mặt ngoại giao từ chính phủ để đảm bảo nguồn cung nguyên liệu thô từ Mỹ, sau những lời kêu gọi trên mạng xã hội và nhiều kênh thông tin khác.

an-do-tiem-chung-31-8-reuters-4963-1632285546.jpg?w=680&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=3o2tY2LChULsuhvQ9CCfYg

Một điểm tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New Delhi, Ấn Độ hôm 31/8. Ảnh: Reuters.

Nguồn cung vaccine tăng cũng giúp Ấn Độ tăng tốc chiến dịch tiêm chủng trong nước. Vùng dịch thứ hai thế giới, sau Mỹ, với hơn 33,5 triệu ca nhiễm và hơn 445.800 ca tử vong, đã tiêm chủng ít nhất một liều cho 65% trong số 944 triệu dân số trưởng thành của quốc gia này và 22% tiêm đủ liều.

Bộ trưởng Y tế Mandaviya ngày 20/9 nói với phóng viên rằng ông ước tính tổng sản lượng vaccine trong nước sẽ vượt quá một tỷ liều trong giai đoạn tháng 10 - 12, đủ để đáp ứng nhu cầu trong nước.

Ấn Độ là nhà sản xuất vaccine lớn nhất thế giới và các công ty của quốc gia này, gồm SII, Bharat Biotech và Biological E, nơi đã ký hợp đồng sản xuất vaccine một liều Johnson & Johnson, đã tăng gấp ba năng lực sản xuất lên gần ba tỷ liều mỗi năm, phần lớn trong đó có thể dành cho xuất khẩu kể từ năm sau.

Bộ trưởng Y tế Mandaviya cho biết sau khi hoàn thành yêu cầu vaccine trong nước, nguồn vaccine dư sẽ được xuất khẩu từ tháng tới theo chương trình Vaccine Maitri or Friendship.

"Chúng tôi sẽ giúp thế giới và hoàn thành trách nhiệm của chúng tôi với Covax", ông nói.

Thanh Tâm (Theo Reuters)