Dong-bac-set-6132-1637902872.jpg?w=680&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=Om4PqJDsQWTEesPiCknSnA

Liel Krutokop tìm thấy đồng xu bạc có niên đại khoảng 2.000 năm. Ảnh: Yaniv Berman/City of David/IAA

Liel Krutokop, bé gái 11 tuổi, tìm thấy đồng bạc hiếm từ thế kỷ 1 khi tình nguyện tham gia một dự án khảo cổ tại công viên quốc gia City of David, Jerusalem, Cơ quan Cổ vật Israel (IAA) thông báo hôm 23/11. Đồng xu này có thể được đúc bởi một thầy tế từng tham gia lực lượng Do Thái nổi dậy chống lại quân La Mã.

"Đây là phát hiện cực kỳ hiếm. Trong số hàng nghìn đồng tiền được khai quật đến nay, chỉ khoảng 30 đồng là tiền xu bằng bạc từ thời Cuộc nổi dậy Lớn", tiến sĩ Robert Kool, trưởng bộ phận tiền xu tại IAA, cho biết.

Đồng xu làm từ bạc nguyên chất, nặng 14 gram. Một mặt khắc hình chiếc ly và các chữ "tiền xu Israel", "năm thứ hai" - chỉ năm thứ hai của cuộc nổi dậy (năm 67 hoặc 68). Mặt còn lại khắc "Jerusalem thần thánh" bằng tiếng Do Thái cổ, kèm theo một từ khác mà các chuyên gia cho là để chỉ nơi làm việc của thầy tế trưởng trong Đền thờ Thứ Hai.

Vào thế kỷ 1, tiền xu được coi là vật quan trọng thể hiện chủ quyền. Điều này đặc biệt đúng với xu bạc, vốn có giá trị lớn hơn nhiều so với đồng. Một đồng xu bằng đồng chỉ mua được vài ổ bánh mì, trong khi xu bạc có thể dùng cho những món hàng đắt hơn nhiều, bao gồm cả thiết bị quân sự.

"Tiền tệ là dấu hiệu của chủ quyền. Nếu tiến hành một cuộc nổi dậy, bạn sẽ sử dụng một trong những biểu tượng rõ ràng nhất của nền độc lập. Vì thế, bạn sẽ đúc tiền. Dòng chữ trên đồng xu thể hiện rõ khát vọng của quân nổi dậy", Kool giải thích.

"Việc lựa chọn chữ Do Thái cổ, vốn không còn được sử dụng vào thời điểm đó, không phải ngẫu nhiên. Điều này nhằm thể hiện niềm khao khát của người dân về thời kỳ của vua David và Solomon, thời kỳ vương quốc Do Thái thống nhất và người Israel hoàn toàn độc lập", ông bổ sung.

Đền thờ Thứ Hai cất giữ một lượng lớn bạc. Dựa vào chất lượng, Kool tin rằng loại bạc dùng để đúc đồng xu mới phát hiện có thể bắt nguồn từ đây. "Nếu vậy, một cách thận trọng, chúng tôi có thể nói rằng đồng xu này là một trong những vật hiếm hoi chúng tôi lưu giữ được đến nay có nguồn gốc từ chính ngôi đền", ông chia sẻ.

Thu Thảo (Theo Jerusalem Post)